Tham dự Hội nghị có đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Võ Văn Thưởng; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; đồng chí Vũ Đức Đam, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; cùng các đồng chí Uỷ viên Trung ương Đảng: Hoàng Bình Quân, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long; Bộ trưởng Bộ TT&TT, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Mạnh Hùng; đại diện các Bộ, Ban, ngành Trung ương và địa phương, các hiệp hội, cơ quan báo chí…

Các đại biểu tham dự Hội nghị. (Nguồn: VGP)

QUY HOẠCH ĐỂ BÁO CHÍ NGÀY CÀNG PHÁT TRIỂN 

Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến 2025 là một đề án lớn thực hiện kéo dài qua nhiều năm, dựa trên Quyết định số 362/QĐ-TTg ngày 3/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Mục đích của đề án là sắp xếp hệ thống báo chí gắn với đổi mới mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý báo chí để phát triển hệ thống báo in, báo hình, báo nói, báo điện tử. Xây dựng một số cơ quan báo chí chủ lực, đa phương tiện làm nòng cốt, có vai trò định hướng dư luận xã hội. Sắp xếp hệ thống báo chí, khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải đầu tư, buông lỏng quản lý, hoạt động xa rời tôn chỉ mục đích; gắn với việc xác định rõ trách nhiệm lãnh đạo, quản lý báo chí của các cấp ủy Đảng, chính quyền, nhất là của người đứng đầu cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí. Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển báo chí trong tình hình mới.

Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025 xác định phát triển báo chí đi đôi với quản lý tốt, theo hướng cách mạng, chuyên nghiệp, hiện đại, chất lượng, hiệu quả đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân, tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đoàn kết tập hợp quần chúng, tạo đồng thuận trong xã hội, định hướng tư tưởng và thẩm mỹ, góp phần nâng cao dân trí, phát triển văn hóa và con người Việt Nam.

Quy hoạch cũng xác định phát triển báo chí phù hợp với xu thế phát triển khoa học công nghệ và thông tin, truyền thông thế giới. Kết hợp chặt chẽ các loại hình báo chí đồng thời phát huy lợi thế của các phương tiện, dịch vụ thông tin Internet nhằm chủ động cung cấp thông tin chính thống, có định hướng, tăng diện bao phủ trong nước và quốc tế; hạn chế ảnh hưởng tiêu cực và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng.

Báo cáo tại Hội nghị khẳng định, đến nay công tác quy hoạch báo chí về cơ bản đã thực hiện đúng lộ trình. Riêng về quy hoạch các cơ quan báo chí của các hội, ngày 4/3/2020, Bộ TT&TT đã trao giấy phép cho 18 tạp chí thuộc tổ chức hội thuộc diện quy hoạch, chuyển mô hình hoạt động theo hướng chuyên sâu, chú trọng thông tin cho các cơ quan chủ quản. Sau khi quy hoạch, sắp xếp, tổ chức lại, các cơ quan báo chí sẽ nhanh chóng ổn định, hoạt động hiệu quả hơn và tình trạng báo "lá cải", giật gân câu khách và những tồn tại bất cập trong công tác quản lý và phát triển báo chí sẽ từng bước được khắc phục. Như vậy, thực hiện quy hoạch, báo chí đang xốc lại đội ngũ, phát huy truyền thống tốt đẹp, giá trị chính thống của báo chí cách mạng trong dòng chảy thông tin, phục vụ lợi ích của cộng đồng, đất nước và nhân dân.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. (Nguồn: http://mic.gov.vn)

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, 2020 là năm đặc biệt, bởi những khó khăn không lường trước được nhưng cũng có những bước tiến ngoạn mục. Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trân trọng ghi nhận, cảm ơn đội ngũ những người làm công nghệ thông tin và truyền thông; những người đồng hành cùng ngành trong thời gian qua để cả nước từ Trung ương đến địa phương vượt qua khó khăn chưa từng có, đạt được những thành tích đáng tự hào. Nhắc đến sự phát triển của các ngành thông tin, viễn thông, bưu điện, an toàn, an ninh mạng, thời gian qua, Phó Thủ tướng cho rằng, không thay đổi, đổi mới mạnh mẽ hơn, chúng ta sẽ không tận dụng được cơ hội, bị tụt hậu, nhưng nếu khơi dậy được sự sáng tạo, quyết tâm, khát vọng, cách làm thì chúng ta có thể làm được. Những doanh nghiệp công nghệ thông tin, viễn thông phải tiên phong chuyển đổi số. Đây là thời cơ để thực hiện ước mơ phát triển nền công nghiệp công nghệ thông tin.

"Nói về một đất nước đang phát triển thì điều đầu tiên là tốc độ tăng trưởng, Việt Nam vẫn tăng trưởng dương 2,91%. Tất cả các cán cân lớn của nền kinh tế đều được đảm bảo. Đặc biệt, trong đại dịch, tinh thần yêu nước, tương thân tương ái của nhân dân lại được khơi dậy và sự vận hành của một thể chế, bộ máy từ Trung ương đến cơ sở được thông suốt, ý Đảng, lòng dân hòa quyện lại. Chúng ta không chỉ vượt qua những thách thức lớn mà còn khơi dậy lòng tự hào dân tộc, lòng tin của nhân dân đối với Đảng, đối với chế độ. Bao trùm hơn hết là lòng tin của tất cả người Việt Nam ở trong nước và ngoài nước vào con đường đi lên của đất nước. Điều đó nhờ sự lãnh đạo xuyên suốt của Đảng, sự điều hành của Nhà nước, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, đặc biệt trong đó phải nói đến lực lượng làm công tác thông tin và truyền thông. Theo khảo sát, Việt Nam đứng đầu thế giới về lòng tin của nhân dân vào các chủ trương, giải pháp của Chính phủ. Bởi, chủ trương đúng và điều quan trọng là truyền được chủ trương, giải pháp đó đến người dân, nhờ vào bộ máy làm truyền thông và công nghệ thông tin. Năm 2020 tiếp thêm sức mạnh cho chuyển đổi số..." - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

QUY HOẠCH CẦN TOÀN DIỆN, KHÁCH QUAN VÀ XUẤT PHÁT TỪ THỰC TIỄN

Nhà báo Nguyễn Tiến Thanh, TBT Tạp chí Đời sống & Pháp luật phát biểu tại Hội nghị

Đại diện nhiều cơ quan báo chí dự Hội nghị thống nhất cho rằng, chủ trương quy hoạch và tăng cường quản lý báo chí của Đảng và Nhà nước là vô cùng đúng đắn và rất cần thiết để báo chí ngày càng phát triển lành mạnh, đáp ứng tốt hơn những yêu cầu của kỷ nguyên số. Tuy nhiên, việc quy hoạch cần phải được tiến hành một cách khách quan, khoa học, toàn diện, xuất phát từ những yêu cầu bức thiết của thực tiễn và rất cần một lộ trình thích hợp.

Dưới góc độ "người trong cuộc" của quy hoạch báo chí, Nhà báo Nguyễn Tiến Thanh, TBT Tạp chí Đời sống & Pháp Luật chia sẻ: “Là một người trong cuộc, tôi cảm nhận một cách sâu sắc và mạnh mẽ rằng, quy hoạch báo chí đã bước đầu phát huy hiệu quả. Bằng chứng vào thời điểm thời điểm thực hiện quy hoạch (1.4.2020), cơ quan báo chí của chúng tôi đối mặt với thách thức kép (chuyển đổi mô hình khi cả nước thực hiện giãn cách xã hội do đại dịch Covid), nhưng Đời sống và Pháp luật đã cơ bản giữ được phát triển ổn định đối với cả 2 loại hình: tạp chí in và tạp chí điện tử.

Có thể nói, việc sắp xếp, chuyển đổi loại hình, cấp phép lại cho các cơ quan báo chí trong diện quy hoạch đã in đậm dấu ấn của Bộ TT&TT với sự tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc về các thủ tục hành chính phát sinh trong việc chuyển đổi loại hình (ví dụ như việc Bộ trưởng ban hành quyết định để các cơ quan báo chí chuyển đổi giữ nguyên được mã số thuế). Mặt khác, hàng loạt những quyết sách của Bộ trong việc kiên quyết quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật đối với trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội đã tạo động lực cho các cơ quan báo chí phát triển sau quy hoạch. Việc công khai tôn chỉ mục đích và ban hành các văn bản hướng dẫn về hoạt động đúng tôn chỉ mục đích của các cơ quan báo chí cũng đã đảm bảo được hoạt động báo chí đúng định hướng, đúng pháp luật, thanh lọc những kiểu làm báo tiêu cực”, Nhà báo Nguyễn Tiến Thanh chia sẻ.

Nói nên tâm tư nguyện vọng của nhiều cơ quan báo chí, TBT Tạp chí Đời sống & Pháp luật cũng đã thẳng thẳng thắn chỉ ra 05 điểm thách thức đang hiện hữu đối với với báo chí nói chung và quy hoạch báo chí nói riêng như sau:

Thứ nhất, hiện nay, nhiều nơi đang có cách hiểu một chiều, thậm chí méo mó về việc quy hoạch báo chí, cho rằng báo chí tiêu cực nhiều quá nên phải “siết” lại. Đề án quy hoạch báo chí có 2 nội dung song hành và không tách rời: quản lý và phát triển. Mục tiêu lớn nhất của việc sắp xếp lại báo chí là để quản lý tốt hơn, qua đó giúp báo chí phát triển, hoàn thành sứ mệnh của báo chí cách mạng...

Thứ hai, việc công khai tôn chỉ mục đích của từng cơ quan báo chí để xã hội hiểu rõ và giám sát là cần thiết, tuy nhiên nhiều cơ quan, tổ chức trong xã hội, đang hiểu một cách máy móc, phiến diện về tôn chỉ mục đích của từng cơ quan báo chí dẫn đến những hành xử và cách nhìn nhận không đúng. Dù là báo hay tạp chí , việc bám sát tôn chỉ mục đích sẽ tạo nên bản sắc của cơ quan báo chí...

Thứ ba, quy trình giải quyết đơn thư khiếu nại của đơn vị cá nhân bị phản ánh đang tồn tại nhiều bất cập. Không ít cá nhân, tổ chức bị phản ánh đã lợi dụng việc đó để cản trở báo chí và phóng viên tác nghiệp đúng pháp luật. Phần lớn những phản ánh như vậy là sai, vô căn cứ thậm chí vu cáo, bịa đặt, xúc phạm danh dự phóng viên và cơ quan báo chí. Ngay cả khi làm rõ được vấn đề, thì người vu cáo, nhục mạ cơ quan báo chí lại không bị xử lý dưới bất cứ hình thức nào...

Thứ tư, trong các văn bản hướng dẫn thi hành Luật báo chí đang có một lỗ hổng về điều kiện để thành lập cơ quan báo chí: không có quy định cụ thể nào về điều kiện cơ sở vật chất, về tài chính để cơ quan báo chí đó hoạt động như Luật Xuất bản. Các điều kiện này được cơ quan quản lý Nhà nước kiểm tra kỹ lưỡng trước khi cấp phép. Chính kẽ hở này đã dẫn đến một hệ lụy: nhiều cơ quan báo chí được thành lập mà không có đủ các điều kiện cần thiết, đặc biệt là cơ sở vật chất và tài chính để hoạt động. Từ đó, phát sinh những tiêu cực trong hoạt động báo chí chủ yếu tập trung ở những cơ quan này.

Thứ năm, trong mối tương quan với sự phát triển của công nghệ và các loại hình truyền thông khác, quy hoạch báo chí sẽ tạo động lực để tái lập vai trò định hướng, dẫn dắt dư luận của báo chí cách mạng trong xã hội thông tin thời công nghệ số. Nhưng nghịch lý là trong muôn vàn thách thức khi chuyển đổi theo quy hoạch, có một thách thức lại đến chính từ hoạt động của các trang thông tin điện tử tổng hợp. Gần đây, cơ quan quản lý Nhà nước đã ban hành những văn bản pháp quy quy định chặt chẽ hơn về điều kiện thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp...Vấn đề này cần tiếp tục được quan tâm chỉ đạo tháo gỡ những bất cập.

BÁO CHÍ PHẢI ĐỐI MỚI ĐỂ CÓ SỨ MỆNH MỚI TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

Thực tế cho thấy, sự di chuyển từ thế giới thực vào thế giới số là sự di chuyển vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại. Trong cuộc di chuyển này, thách thức lớn và cơ hội lớn luôn đi song hành. Công nghệ số, chuyển đổi số và báo chí truyền thông có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự chuyển đổi này.

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Hội nghị.

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Hội nghị đã nhấn mạnh: “Nếu báo chí vẫn tiếp tục là đưa tin ai, ở đâu, làm gì, khi nào thì báo chí vẫn như cách đây hàng trăm năm. Nhưng nếu báo chí là phản ánh trung thực dòng chảy chính của xã hội, tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước ngấm sâu vào từng người dân, lan toả năng lượng tích cực, tạo đồng thuận và niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng Việt Nam hùng cường thịnh vượng, góp phần tạo ra sức mạnh tinh thần cho Việt Nam bứt phá vươn lên trở thành nước phát triển thu nhập cao, thì báo chí đã nhận về mình một sứ mệnh mới. Bất kỳ quốc gia nào đã hoá rồng hoá hổ thì đều là dựa vào sức mạnh tinh thần là chính. Mà sức mạnh này chỉ được kích hoạt khi quốc gia có một giấc mơ lớn, một khát vọng lớn. Dự thảo Đại hội XIII của Đảng đã đặt ra khát vọng này. Nhiệm vụ của báo chí là khơi dậy khát vọng này ở tất cả mọi người dân Việt, và từ khát vọng này thành sức mạnh tinh thần, và từ sức mạnh tinh thần này thành hành động phát triển đất nước.”. 

Theo lãnh đạo ngành TT&TT, chuyển đổi số là sự phát triển tiếp theo và tương lai của ứng dụng công nghệ thông tin, nhưng phải là sự phát triển mang tính đột phá. Đột phá ở chỗ, nó đưa mọi hoạt động lên môi trường số, toàn dân và toàn diện. Đột phá ở chỗ, thay vì làm dần dần, làm từng phần thì làm toàn diện, đặt mục tiêu cao và làm nhanh. Đột phá ở chỗ, nó thay đổi cách chúng ta vận hành công việc và cuộc sống. Đột phá ở chỗ, càng dùng thì càng rẻ, càng dùng thì càng giỏi lên, công nghệ càng phát triển. Đột phá ở chỗ, việc dám thay đổi và áp dụng mô hình mới quan trọng hơn việc phát triển công nghệ. Đột phá ở chỗ, các nước đi sau thì ứng dụng mạnh mẽ hơn, nhanh hơn và thành người đi trước. Đột phá ở chỗ, nơi nào khó khăn hơn, đói nghèo hơn thì ứng dụng hiệu quả hơn. Đột phá ở chỗ, nó làm cho những người nghèo nhất tiếp cận được những dịch vụ tốt nhất, nhưng với giá rất rẻ. Đột phá ở chỗ, mỗi người, mỗi hộ dân, mỗi doanh nghiệp nhỏ cũng có thể tiếp cận thị trường toàn quốc và toàn cầu, và vì thế thúc đẩy tất cả mọi người kinh doanh làm giầu. Đột phá ở chỗ, nó không bắt buộc chúng ta phải đi qua giai đoạn bắt kịp, rồi đến tiến cùng và sau đó mới là vượt lên, mà có thể đi đầu ngay từ đầu và qua đó mà bứt phá vươn lên, thay đổi thứ hạng, và vì đi đầu thành công mà trở thành dẫn dắt nước khác. Và đó là tương lai của ứng dụng CNTT, tức là chuyển đổi số.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá, ngành TT&TT đã làm được nhiều việc trong năm 2020, cũng như cả nhiệm kỳ 2015-2020 và tiếp nối những thành quả của các thế hệ đi trước, giữ gìn được những giá trị cốt lõi. Năm 2021 là năm đầu của nhiều giai đoạn quan trọng với Việt Nam như 5 năm để vượt qua thu nhập trung bình thấp, 10 năm trở thành nước thu nhập trung bình cao, 25 năm để thành nước phát triển, thu nhập cao, định hướng xã hội chủ nghĩa. "Và con đường để đạt mục tiêu đó là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, cách mạng công nghiệp lần thứ 4, chuyển đổi số," Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng phát biểu tại Hội nghị Báo chí toàn quốc tổng kết công tác năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021

Trước đó, tại Hội nghị Báo chí toàn quốc tổng kết công tác năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021 ngày 31/12/2020, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng cũng đã nhấn mạnh vai trò rất quan trọng của báo chí cách mạng trong tuyên truyền chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thời gian vừa qua. Đặc biệt trong năm 2020, một năm nhiều khó khăn thách thức đối với các ngành, các cấp do tác động của thiên tai dịch bệnh. Từ đó, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đã chỉ ra 07 nhiệm vụ trọng tâm của báo chí trong năm 2021 và những năm tiếp theo.

Thứ nhất, cần tiếp tục nhận thức, quán triệt thật sâu sắc và đầy đủ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác báo chí với tư cách là một thành tố quan trọng trong công tác tuyên giáo của Đảng; là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng, là diễn đàn của Nhân dân. Chỉ trên cơ sở nhận thức đúng đắn, sâu sắc và toàn diện đó, mới có thể xây dựng, triển khai thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền một cách chủ động, tích cực, sáng tạo và hiệu quả, thực hiện tốt sứ mệnh vẻ vang của báo chí cách mạng, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Hai là, tập trung nhất của các cơ quan báo chí trong thời gian tới và trong cả năm 2021 là đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về Đại hội XIII của Đảng và việc triển khai đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống. Tôi đề nghị các cơ quan báo chí nâng cao mức độ tuyên truyền về Đại hội XIII của Đảng theo Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương và Trung tâm Báo chí Đại hội XIII; nâng cao chất lượng, thời lượng, chuyên trang, chuyên mục, chương trình, tuyến tin bài, phóng sự giới thiệu thành tựu phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đối ngoại sau 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nhất là trong nhiệm kỳ 2015- 2020; nhìn lại 30 năm thực hiện Cương lĩnh, trọng tâm 10 năm thực hiện Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011); những kết quả về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, công tác phòng, chống tham nhũng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; khẳng định rõ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước và xã hội, trong đó nhấn mạnh những kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ Đại hội XII; phương hướng, nhiệm vụ mục tiêu năm 2021 và giai đoạn 2021-2025. Bên cạnh đó, báo chí cần bám sát những vấn đề, sự kiện quan trọng của đất nước trong năm 2021 đặc biệt là bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, để chuyển tải những thông tin kịp thời, toàn diện, chuẩn xác, phong phú, sinh động đến với độc giả trong và ngoài nước.

Ba là, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về báo chí theo hướng tăng cường trách nhiệm; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác chỉ đạo, quản lý báo chí. Cần tiến hành rà soát toàn diện các quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với báo chí; để từ đó đề xuất những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp yêu cầu chỉ đạo, quản lý và thực tiễn phát triển báo chí. Đây là công việc cần tiến hành thường xuyên, tuy nhiên trong năm 2021 và trong nhiệm kỳ Đại hội XIII cần triển khai quyết liệt, mạnh mẽ với tinh thần chủ động và quyết tâm cao. Về thực hiện Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí, các cơ quan chỉ đạo, quản lý, chủ quản báo chí tập trung thực hiện thật tốt các mục tiêu, giải pháp và lộ trình đã được nêu trong Quy hoạch, thực hiện tốt nhiệm vụ trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIII của Đảng đã nêu ra: “Xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Thực hiện tốt việc quy hoạch, sắp xếp hợp lý hệ thống báo chí, truyền thông”.

Bốn là, cần xác định năm 2021 là năm tạo bước chuyển tích cực, rõ nét hơn nữa trong tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác quản lý báo chí, chấn chỉnh vi phạm hoạt động báo chí. Những năm cuối của nhiệm kỳ qua chúng ta đã có nhiều cố gắng và bước đầu xử lý có kết quả một số vi phạm của của các cơ quan báo chí, nhà báo; tới đây cần mạnh mẽ, quyết tâm hơn vì thanh danh của chính báo chí. Việc thanh tra, kiểm tra, giám sát phải được tiến hành chủ động, thường xuyên, toàn diện, công khai và chặt chẽ, chú trọng vào việc thực hiện tôn chỉ mục đích, cấp giấy phép hoạt động; về điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí; về hoạt động của văn phòng đại diện, phóng viên thường trú, cộng tác viên báo, tạp chí tại một số địa phương, việc cấp giấy giới thiệu để phóng viên, cộng tác viên đi tác nghiệp... Công tác phối hợp xử lý vi phạm giữa cơ quan tham mưu của Đảng với cơ quan quản lý nhà nước, giữa xử lý kỷ luật đảng với kỷ luật hành chính cần thống nhất và đồng bộ hơn, kiên quyết khắc phục tình trạng đùn đẩy, vị tình, né tránh trong xử lý vi phạm.

Năm là, cần đặc biệt quan tâm đến tình trạng tư nhân “núp bóng”, lợi dụng hoạt động liên kết để chi phối nội dung, hoạt động báo chí. Việt Nam không có báo chí tư nhân, đây là vấn đề có tính nguyên tắc. Cần quán triệt và thực hiện nghiêm nguyên tắc này nếu không sẽ dẫn đến những biểu hiện lệch lạc trong hoạt động báo chí; làm giảm hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, quản lý báo chí, thậm chí là gia tăng sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, lợi ích nhóm trong hoạt động báo chí. Đây cũng là nguyên nhân quan trọng làm xuất hiện một số khuynh hướng thông tin báo chí không phù hợp tư tưởng chỉ đạo, nhiệm vụ chính trị của báo chí, hạ thấp chức năng tuyên truyền, giáo dục, định hướng của báo chí.

Sáu là, các cơ quan chủ quản báo chí cần đặc biệt quan tâm, chỉ đạo, chú trọng hoàn thiện quy chế, quy trình quản lý tòa soạn, quy trình tác nghiệp của phóng viên, biên tập viên; hạn chế tối đa và ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật, lạm dụng quyền lực trong hoạt động báo chí. Cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với hoạt động của cơ quan báo chí trực thuộc; quan tâm công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, phóng viên cũng như tạo điều kiện về cơ sở vật chất... Làm tốt công tác xây dựng Đảng trong cơ quan báo chí, chính là cơ sở để xây dựng nền báo chí cách mạng, chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Bảy là, để nâng cao chất lượng báo chí, điều kiện đầu tiên và tiên quyết phải bắt đầu từ việc xây dựng đội ngũ người làm báo chuyên nghiệp. Báo chí là công việc đòi hỏi người làm báo phải có tư duy nhạy bén, có sự nhạy cảm và bản lĩnh chính trị vững vàng; có năng lực phân tích, đánh giá đúng và trúng những vấn đề đang diễn ra và dự báo xu hướng vận động trong đời sống xã hội; người làm báo phải nhận thức được vai trò, trách nhiệm, sứ mệnh nghề nghiệp, có khả năng thích ứng với thời cuộc, nắm bắt và làm chủ công nghệ làm báo hiện đại, tiệm cận với báo chí, truyền thông quốc tế, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của người làm báo cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đội ngũ những người làm báo cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, có ý thức đạo đức nghề nghiệp, ý thức phục vụ Đảng, phục vụ đất nước và Nhân dân; có dũng khí đấu tranh với cái sai, bảo vệ cái đúng; biết vượt qua cám dỗ, loại bỏ được sự vô cảm, tính vị kỷ, thói hưởng thụ, lòng tham và sự giả dối, thực sự tâm huyết, công tâm, khách quan trong thực thi nhiệm vụ, đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của nhân dân và danh dự của cá nhân trên từng trang viết.

Từ những chỉ đạo của lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương, Chính phủ, Bộ TT&TT, các đại biểu dự Hội nghị và kết quả thực hiện Đề án Quy hoạch báo chí trong năm 2020, chúng ta tin tưởng bước vào năm 2021 và những năm tiếp theo với tinh thần Đại hội XIII của Đảng, nền báo chí cách mạng Việt Nam sẽ có những bước phát triển nhanh, mạnh và bền vững. Với sứ mệnh vẻ vang của mình, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã, đang và mãi mãi đồng hành cùng vận mệnh dân tộc đi tới tương lai rộng mở...!  

Trần Thị Kim Thu - Vương Xuân Nguyên

Tạp chí Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam