Tác giả: Lê Trọng Hà

Đến giờ bên tai tôi vẫn còn văng vẳng:

Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa

Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh

Ai lên xứ Lạng cùng anh

Bõ công bác mẹ sinh thành ra em

Chị tôi hát cũng được, và giọng ngâm thơ thì hay nhất làng. Chị hát khi đưa võng, hát cả khi quét nhà hay trong lúc nhặt rau. Bài chị tôi hay hát là “Giữ trọn tình quê”. Tôi lẩm nhẩm hát theo nên thuộc đến bây giờ: Bến nước dòng sông/ Con đò còn đó/ Vắng câu hò dù vắng câu hò/ Đò vẫn đợi người xưa…

Cứ nghĩ đến mẹ và chị là tôi nôn nao nhớ cái làng Vũ Yên thanh bình ngày ấy. Mỗi lần có các anh bộ đội về đóng quân là rộn ràng, náo nức hẳn lên. Mẹ tôi quý các anh lắm, nhà có miếng ngon nào cũng để dành cho các anh. Tôi thì đi theo các anh suốt ngày, bắt chước làm bằng được chiếc vòng ngụy trang, đeo sau lưng, tập đi đều bước.

Chị tôi thì khỏi phải nói, đôi má hồng lên, miệng cười tủm tỉm. Cứ ngoài ruộng về là tắm gội sạch sẽ, lùa vội miếng cơm rồi chạy ra đình ra bến, túm năm tụm ba, tíu ta tíu tít, khúc kha khúc khích, tấm ta tấm tắc khen các chàng trai Hà Nội, Hà Tây thư sinh, lịch sự, giọng nói dễ nghe... Hầu như tất cả con gái trong làng chị nào cũng kết, cũng phải lòng, cũng có một anh cho riêng mình.

Ngày xưa trăng sáng lắm, xóm làng vui vẻ lắm, tình người đậm đà chân chất lắm. Anh bộ đội đáng yêu làm sao, những mối tình quê hồn nhiên trong sáng làm sao. Nhưng rồi đột nhiên như cơn mưa rào ngắn ngủi, các anh lại lên đường, để lại bao nhiều niềm thương nỗi nhớ, bao nhiêu là nước mắt...

Và tôi nhớ con sông Yên đầu làng. Cứ nghĩ nếu không có dòng sông xanh biếc ấy thì tâm hồn tôi sẽ nghèo nàn cằn cỗi bao nhiêu. Sông là nơi ngày ngày mẹ mình, chị mình rồi đến mình ra gánh nước. Tôi nhớ như in đôi thùng nước, khi mình còn nhỏ thì chỉ múc 1/3 thùng, lớn thêm chút nữa thì gánh được nửa thùng, lớn hẳn thì gánh được đầy thùng. Mỗi lần tôi ra bến, mẹ đều thả vào mỗi thùng một mảnh lá chuối để dọc đường đi nước sóng sánh mà không bị trắc ra...

Thật thiệt thòi cho những ai phải sớm rời xa quê mà chưa một lần được cùng bạn trai hay bạn gái ngồi trên triền đê, ngắm nhìn dòng sông lấp loáng dưới ánh trăng thanh khiết. Không nói với nhau một lời, chỉ trong lòng tiếng hát ngân nga.

Tất cả những kỷ niệm thời thơ ấu, bến sông, đồng lúa, dãy núi sau làng, giọt nước mắt và niềm xao xuyến của mối tình đầu đang dần dần hiện lên trong đầu tôi thành nhạc điệu:

Làng tôi bên bờ sông Yên

Có cây vông già tỏa mát

Quanh năn ruộng vườn tươi tốt

Hai mùa bạn cùng ngô khoai

Sau làng có rặng núi Nưa

Trẻ trâu mải mê đánh trận

Nhớ lần hẹn em lên núi

Hoa mua tím biếc chiều quê

Dòng sông đêm ngày cứ trôi

Núi Nưa bao đời vẫn thắm

Quê tôi ngày càng thưa vắng

Trai làng lần lượt đi xa

Một ngày mùa đông gió mưa

Tiễn tôi lên đường năm ấy

Bên bờ ruộng chiêm mới cấy

Em trao tôi chiếc hôn đầu

Vụng về

Đắm say

Chiều nay bên bờ sông quê

Tóc sương tôi ngồi lẻ bóng

Tiếng ai chập chờn trên sóng

Khuất xa rồi những người thân yêu

Đâu còn mẹ tôi dáng xiêu

Người yêu xưa cũng không đợi nữa

Sông Yên ơi lòng tôi đã hứa

Sẽ buông sào neo đậu bến quê

Cuộc đời không như là mơ

Hãy nâng niu những gì ta có

Trời xanh trăng rằm ngọn gió

Cám ơn đời thức dậy mỗi sớm mai

Quê hương ruột rà ta đó

Là tình yêu, yêu mãi suốt đời.