EM DANG O TRUONG, ANH DEN NGAY

Anh Gia có máu trinh thám. Hễ ai ở quanh động cựa việc gì, là anh để ý, rình mò, thậm chí là ghi âm, chụp ảnh bằng chiếc điện thoại thông minh Samsung Note 9 (không giống ông thầy giáo ngày trước phải kè kè máy ảnh, máy ghi âm lỉnh kỉnh để ghi, chụp lấy bằng chứng). Thời mạng xã hội này hay phết, cứ vớ được cái ảnh hớ hênh của ai đó, tung lên mạng, là nổi tiếng ngay. Tuy học chưa hết phổ thông, Gia vẫn thích trở thành một nhà báo mạng nổi tiếng. Tiếc rằng, do chưa học được “nghiệp vụ” rình mò chụp trộm, chả có cái ảnh nào tung lên mạng, nên đến nay vẫn chưa ai biết đến danh báo của anh ta.

Hôm ấy, đã chiều muộn, Gia ngồi cạnh anh Vui ở quán trà đá vỉa hè. Thấy anh này cứ tí ta tí tách nhắn tin bằng cái điện thoại thông minh cỡ lớn, thỉnh thoảng lại nhoẻn cười, Gia bèn xoay xoay người để đọc trộm. Phải cái, anh Vui nhắn tin không dấu, cho nên đọc cũng hơi căng mắt.

  • Anh oi (dễ quá, “Anh ơi” chứ gì).
  • Em iu (Thằng cha này viết sai rồi, “yêu” chứ!).
  • Anh dang lam gi day? (Còn làm gì nữa, ngồi uống nước cạnh tớ đây này).
  • Anh dang lam viec (nói dối rồi).
  • Anh co nho em khong? (“Anh có nhớ em không”, mùi mẫn nhỉ).
  • Nho oi la nho (“Nhớ ơi là nhớ”, cũng mùi mẫn ra trò).
  • Nho thi den voi em di (“Nhớ thì đến với em đi” - ái chà, rủ rê nhau đây).
  • 30 phut nua nhe! (“30 phút nữa nhé”. Uống nước gì mà lâu thế).
  • Khong, em dang o truong, anh den ngay (Ái chà chà, “Em đang ở truồng, anh đến ngay”, phen này tao bắt quả tang, tao ghi video clip chứ không thèm chụp ảnh nhé...).
  • Thi hay cho mot chut (“Thì hãy chờ một chút” – Được rủ mà còn ra vẻ).
  • Den nhanh len. Em muon lam rui (Đến nhanh lên. Em muốn lắm rồi” – Ha ha, máu thật!)
  • Anh den luon day. Em cu o truong nhe. De anh do mat cong. (Cha chả là cha, lại dặn “cứ ở truồng nhé” cho đỡ mất công).

Đút máy điện thoại vào túi, Vui trả tiền nước rồi ra dắt xe.

Gia cũng trả tiền nước rồi vội vàng lên xe bám theo.

Vui chạy từ từ, vòng qua con hẻm rồi chạy ra đường phố. Đông quá, giờ tan tầm, người xe như mắc cửi. Đường thế mà xa ra phết, chạy quanh co, khiến Gia ta toát mồ hôi vì tiếc tiền mua xăng. Nhưng nghĩ đến lúc vớ được cảnh cô kia cởi truồng với trai, làm được đoạn video clip để tung lên Facebook, thì cái nickname Gia Ve sẽ nổi như cồn, chàng Gia vẫn hăm hăm hở hở.

Vòng qua một ngã tư, Gia phanh gấp xe vì thấy Vui rẽ vào một ngôi trường cạnh đấy. Trên cổng trường, ghi dòng chữ do bị mưa gió làm mờ mất một số nét: “Truong trung học cơ sở Mai Hoa”. Một cô gái mặc bộ váy màu tím, tươi cười bước đến bên Vui.

Nhìn lại tấm biển trường, chợt hiểu, Gia ta lẩm bẩm:

- Truong, truong, truong! Hóa ra là trường. Nó nhắn “Em o truong” tức là “em ở trường”, mình lại tưởng bở... Ớ ờ ơ...

Đập tay vào túi quần, Gia thốt lên:

  • Chết tôi rồi, điện thoại đâu?

Có lẽ lúc vội đứng lên theo Vui, Gia ta làm rơi điện thoại mà không biết. Bây giờ, nhìn hút theo đôi trai gái đèo nhau trên xe máy, cười nói vui vẻ, Gia ta chỉ còn biết than:

  • Tổ cha cái chữ không dấu, mi hại tau!

CON RỰA VÀ “LĂM LA TÉ?”

Thời còn chiến tranh, ở Tây Nguyên, nhiều cơ quan phải lao động sản xuất, tự túc lương thực. Các cơ sở sản xuất thường ở gần các “nóc” (bản, làng) của đồng bào dân tộc. Chính vì vậy, cán bộ rất chịu khó học tiếng dân tộc để giao tiếp với đồng bào.

An là một trong những cán bộ ham học tiếng dân tộc như vậy. Khổ nỗi, cứ phải học truyền khẩu khi làm rẫy hoặc gùi cõng, không ghi chép vào sổ sách được, cho nên nhiều khi không thuộc từ. Thế còn đỡ. Học thuộc sai từ mới nguy. Nguy hơn nữa, là có khi bị bạn đùa dai, dạy lệch từ sang nghĩa xấu.

Chuyện là, vào một hôm đi gùi cõng, đang ngồi nghỉ trên đỉnh dốc thì An thấy một người đàn ông người dân tộc cõng một gùi sắn cắm cúi bước tới. Đợi ông ta đặt gùi xuống, ngồi lên gốc cây bên cạnh, An mới lại hỏi han, cũng là để luyện từ:

- Lăm la té?

An vừa dứt lời, người đàn ông trừng mắt, đứng phắt dậy, rút con dao cạnh gùi sắn, hươ hươ.

An nhảy lùi lại, mặt xanh như đít nhái.

Vượng, cán bộ lớn tuổi hơn, cùng đi với An, vội đứng ngăn An với người đàn ông nọ. Vượng nói một hồi tiếng dân tộc, An không hiểu gì cả. Dần dần, người đàn ông nọ nguôi nguôi, mắt không trừng lên nữa. Ông ta nhét con dao vào thành gùi, rồi xốc gùi lên, lầm lũi bước xuống dốc.

Một lúc lâu sau, hoàn hồn, An mới hỏi:

- Anh ơi, thế là thế nào?

- Thế nào nữa. Cậu nói bậy như thế, chưa ăn dao là may đấy.

- Ơ, em hỏi ông ấy “đi đâu đấy” chứ có nói gì bậy đâu ạ!

- Đồ ngọng ơi, “đi đâu đấy” phải nói là “Lăm la lé?”, chứ ai bảo cậu nói là “Lăm la té?”.

- Thế “Lăm la té” là gì ạ?

- Là cái con tườu...

- Là con tườu hở anh?

- Cậu là con tườu ấy.

- Thế “Lăm la té” là gì ạ?

- Là “đi đ... nhau” chứ là gì nữa!

- Giời ơi, thằng Hồng nó dạy em “Lăm la té” là “Đi đâu đấy” có chết không! Em nhớ rồi, “Lé” chứ không phải là “Té”...

- Sợ hết hồn chưa? Té đái trong quần chưa? Lé với chả té...

- Ối giời ôi, anh lại nói Té rồi, em lạy anh!...

CẢ LÀNG LÀM THƠ

Đoàn cán bộ văn nghệ trung ương đi thâm nhập thực tế ở một làng quê thuộc miền Trung. Một nhóm cán bộ trẻ người miền Bắc được phân công tìm hiểu đời sống của bà con xóm trong. Thấy một bác vác đòn xóc, anh cán bộ trẻ hỏi:

- Chào bác! Bác đi đâu đấy ạ?

- Tôi đi làm thơ.

Một chị phụ nữ quảy quang gánh: “Tôi đi làm thơ”.

Một ông già vác tấm lưới: “Tôi đi làm thơ”.

Một chú bé đẩy chiếc xe: “Cháu đi làm thơ”.

Tối về họp, anh cán bộ trẻ phát biểu: “Nể quá, vào xóm trong, gặp nam phụ lão ấu đều nói đang đi làm thơ. Thế này thì phải làm hẳn một công trình nghiên cứu cấp Quốc gia về hiện tượng thi ca ở tỉnh này. Giống như hiện tượng văn hóa Liễu Đôi ở Hà Nam”.

Cán bộ trẻ vừa dứt lời, thì cậu bé con chủ nhà ở đâu bước vào. Anh cán bộ cùng đoàn, người miền Trung, hỏi:

- Cháu đi đâu về đấy?

- Cháu đi làm thơ về.

- Làm ở đâu?

- Ở bên bà Bốn.

- Làm việc gì?

- Gặt lúa.

- Được bao nhiêu?

- Dạ, được một ang gậu tiền công.

Anh cán bộ miền Bắc chả hiểu gì cả. Xong, mới hỏi anh cán bộ miền Trung:

- Thế là thế nào? Làm thơ mà lại gặt lúa, lấy công một ang gậu là gì?

- À, cậu không nhớ trong ngôn ngữ có phương ngữ à? Ở đây, bà con phát âm có những nét riêng. Gậu, tức là gạo. Ang, là đơn vị đo lường, tương đương 6 - 8 kilôgam.

- Thế còn làm thơ?

- Bà con trong này phát âm vần uê đều thành vần ơ...

- Hóa ra những người ấy không phải đi làm thơ, mà là làm thuê à?

Lại còn phải hỏi...