Về miền Tức Mặc: Lắng nghe tiếng vọng của lịch sử
Trong không gian uy nghiêm của Đền Trần – nơi phát tích của một trong những triều đại hưng thịnh bậc nhất lịch sử phong kiến Việt Nam, nghi lễ dâng hương và tri ân di sản trong khuôn khổ Ngày hội Chợ Viềng Food 2025 đã diễn ra đầy xúc động.
Tại buổi lễ, Nghệ nhân Tinh hoa Văn hóa Ẩm thực Việt Nam Lê Thị Thiết (Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình) đã có phần chia sẻ sâu sắc, đưa đoàn đại biểu ngược dòng thời gian về thế kỷ XIII. Bà nhấn mạnh: Vùng Thiên Trường – Tức Mặc (nay thuộc phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) không chỉ là trung tâm chính trị, quân sự mà còn là không gian hội tụ của y học dân tộc, Nam dược và ẩm thực dưỡng sinh.
Triều Trần được lịch sử ghi dấu bởi ba lần chiến thắng quân Nguyên – Mông. Nhưng đằng sau những chiến công lẫy lừng ấy là cả một tư tưởng "trọng dân, khoan thư sức dân" và đặc biệt là nghệ thuật chăm sóc sức khỏe cho quân sĩ. Đó là nền tảng của một dân tộc "Thân cường thì Tâm sáng, Trí bền". Lời chia sẻ của Nghệ nhân Tinh hoa Văn hóa Ẩm thực Việt Nam Lê Thị Thiết tại sân Đền Trần như một sợi dây kết nối vô hình, giúp thế hệ hôm nay thấu hiểu rằng: Hào khí Đông A không chỉ nằm ở tài thao lược binh pháp, mà nằm ở chính nguyên khí bên trong con người.
Giải mã tư tưởng "Y thực đồng nguyên" và Nam dược trị Nam nhân
Đi sâu vào triết lý ẩm thực thời Trần, Nghệ nhân Tinh hoa Văn hóa Ẩm thực Việt Nam Lê Thị Thiết và đội ngũ nghiên cứu của Chợ Viềng Food đã làm sáng tỏ khái niệm "Dưỡng sinh quân sự".
Thời bấy giờ, các Ngự y và tướng lĩnh đã sớm thấm nhuần tư tưởng "Nam dược trị Nam nhân" (thuốc Nam chữa bệnh cho người Nam). Họ tận dụng nguồn thảo mộc bản địa phong phú kết hợp với thực phẩm quen thuộc để tạo nên những món ăn – bài thuốc. Đây chính là biểu hiện cao nhất của triết lý "Y thực đồng nguyên" (Thuốc và thức ăn có chung một nguồn gốc).
Muốn thắng ngoại xâm - trước phải thắng chính mình. Muốn mạnh binh phải mạnh khí. Ẩm thực Thiên Trường thời Trần mang đặc trưng mộc mạc nhưng sâu vị, dựa trên nguyên tắc: Lấy Nam dược làm gốc – ẩm thực làm nền – sức khỏe làm đích đến.
Những món canh hầm chậm, cháo thuốc sử dụng gà, cá đồng, kết hợp với đinh lăng, ngải cứu, hạt sen... không chỉ giúp quân sĩ phục hồi thể lực sau trận mạc mà còn bồi bổ tạng phủ, an thần, định tâm. Đó chính là bí quyết để nuôi dưỡng một đội quân "Sát Thát" bách chiến bách thắng.
Ngũ Vị Bổ Nguyên Khí: Sự tiếp nối và lan tỏa giá trị từ tiền nhân
Không dừng lại ở hoài niệm lịch sử, Ngũ Vị Bổ Nguyên Khí đã được phục dựng thành công bởi Nghệ nhân Tinh hoa Văn hóa Ẩm thực Việt Nam Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình, cùng Chợ Viềng Food để tinh hoa ấy được lan tỏa và trở thành một phần của đời sống người Việt hôm nay.
Ngũ Vị Bổ Nguyên Khí được xây dựng dựa trên nguyên lý Ngũ Hành (Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ) tương ứng với ngũ tạng, sử dụng các nguyên liệu thuần Việt tuyển chọn như: Gà hầm, đuôi heo, kết hợp cùng kỷ tử, táo đỏ, đẳng sâm, hạt sen, ý dĩ....
Sản phẩm này như chắt lọc tinh thần dưỡng sinh thời Trần: Bổ khí – Dưỡng huyết – Kiện tỳ – An thần. Đây là cách Chợ Viềng Food đưa di sản từ trang sách bước ra đời sống, để mỗi gia đình Việt đều có thể thụ hưởng giá trị chăm sóc sức khỏe chủ động từ cha ông.
Giữa không gian linh thiêng của Đền Trần, sự xuất hiện của Ngũ Vị Bổ Nguyên Khí minh chứng cho thấy: Di sản của cha ông chưa bao giờ mất đi. Nó vẫn đang chảy trôi bền bỉ và được thế hệ doanh nhân kế cận trân trọng, gìn giữ và nâng tầm theo hướng Xanh – Lành – Bền vững.
Hoặc